Қумсоат

ОМОНАТ

lenger — Mon, 27 Jan 2020 11:34:27 GMT

Ҳидоят нури

Кишига сир сифатида айтилган сўзлар ҳам омонатдир. Пайғамбаримиз бир ҳадисларида: “Бир киши сенга бир сўз сўзлаганда, ён-атрофга қараб гапирса, билгилки, у сўз сенга бир омонатдир. У сўзларни бошқаларга сўзлама”, деган эдилар.

Пайғамбаримиз омонат ҳақида яна: “Ўтиришдаги суҳбатлар кишилар зиммасидаги омонатдир. Кишининг суҳбатдошига хавф туғдирадиган сўзни бировга айтишлик ҳаромдир”, деганлар. Ва яна:”Кишилар ўтириб суҳбатлашадиган бўлса, суҳбатдаги гап-сўзлар ҳамма учун омонат ҳисобланади. Яъни, шу суҳбатдаги сўзларни суистеъмол қилиш хиёнатдир”, деб бундан қайтарганлар.

Шоир айтганидек:

Эй мажлисда ўлтирган киши,

Бундаги сўз сенга омонат.

Мажлис сирин ошкор айласанг,

Омонатга хиёнат бўлур.

Бировнинг сири, омонат гапи бировниг бировга топшириб қўйган моли, мулки, пули, берган қарзи ва Аллоҳнинг бизга ато этган жисмимиз ҳам омонатга киради. Омонат сўзининг зидди – хиёнатдир. Омонатни сақламаган ва унга зарар етказиб хиёнаткорлик қилган кишига “хоин” дейилади.

Демак, омонатни (барча турларини) сақламаган хиёнаткор кишига хоин дейилади. У Аллоҳ наздида гуноҳи кабиралардан ҳисобланади ва халқ бундай одамдан ҳақли равишда нафратланади, хазар қилади.

Ҳурматли суҳбатдош! Бундай кўчага бир қадам ҳам босманг, босган бўлсангиз, дарров тавба-тазарру қилиб бу йўлдан қайтинг, мусаффо, беғубор, дилкаш, чин инсонлигингизни сақлаб қолишга тиришинг.

Бундан ташқари, жон ҳам инсонга Парвардигорнинг бир омонатидир, чунки жон берувчи Аллоҳдир, вақти-соати келганда бу омонатини қайтариб олади. Ўзларини ўлдирган кишилар ҳам Аллоҳнинг омонатига хиёнат қилган бўладилар. Бу иш катта гуноҳ бўлиб, динимизда ҳаром қилинган ва бундай хиёнаткорлар охиратда қаттиқ жазога тортиладилар. Шунинг учун ўзини-ўзи ўлдирган одамни дафн маросимида жаноза ўқилмайди ва бу дунёдан энг ҳаром қилинган ҳайвон – тўнғиз қавмида кетади. Шунинг учун ҳам биз жисмимизни турли касалликлардан, офатлардан, азобланишлардан эҳтиёт қилишга, саломат сақлашга буюрилганмиз. Эсдан чиқармангиз, жисмимиз ва жонимиз Аллоҳнинг бизга бериб қўйган бир омонатидир. Уни бекаму-кўст сақлашга буюрилганмиз.

Дўстлар! Омонатга хиёнат қилманг, бировлар сирини зинҳор очманг!

ТАВБА

Тавба хатодан, гуноҳдан қайтиш, қилган ишидан афсусланиб пушаймон бўлиш, қилинган гуноҳлар учун Аллоҳдан кечирим сўрашдир.

Тавба ҳақида пайғамбаримиз ўзларининг ҳадиси муборакларида:”Шубҳасиз, Аллоҳ таоло кундузи гуноҳ қилган кишидан кечаси тавба қилишини кутади. Кечаси гуноҳ қилган кишидан кундузи тавба қилишини кутади. Бу ҳол қуёш чиқишидан тунга қадар давом этади”, деб марҳамат қилганлар.

Тавбанинг қабул этилиши учун бир неча шартлар бор:

-тавба қилувчи одам қилган гуноҳига “Нега мен бу гуноҳни қилдим?” деб ўксиниши керак;

-тавба қилган одам у гуноҳларни такрорламаслиги керак.

Гуноҳдан Аллоҳ учун воз кечилса, у тавба саналмайди. Масалан, доимо ичкилик ичиб юрган одам соғлиги кетиб ичкиликни ташласа, бу тавба қилиш саналмайди, чунки у ичишни Аллоҳдан қўрққани ёки ҳурмат қилгани учун эмас, балки саломатлигига тўғри келмагани учун мажбуран ташлагандир.

Баъзилар ичкилик ичаётганларида: “Худонинг Ўзи кечирсин”деб қадаҳ кўтарадилар. У Тангри таолонинг меҳрибонлигини, марҳаматли эканлигини суистеъмол қилиш эмасми? Улар пайғамбаримизнинг: “Кишига билмасдан ёки мажбуран қилган хатолари учун гуноҳ ёзилмайди”, деган ҳадисларини билмайдилар ёки унга билиб туриб амал қилмайдилар.

Ўғри ўзининг “ҳунари”ни ишга ярамай қолганидан, фоҳиша қариб, путурдан кетиб қолганидан, фирибгар, муттаҳам ўз “касби” бундан буён иш бермай қолганидан, қароқчи отда юраолмай қолганидан ўз одатини беихтиёр ташласа, тавбаси Аллоҳ наздида тавба саналмайди. Вафоти олдидан, яъни ўлишини билгандан кейин қилинган тавба ҳам қабул қилинмайди. Чунки бу тавба “мажбурий” тавба ҳисобланади. Бу ҳақда 4-“Нисо” сурасининг 18-оятида шундай дейилган:

“Гуноҳ ишларни қилиб юриб, қачонки, бирорталарига ўлим келганда, “Энди тавба қилдим” дейдиган, шунингдек, кофирлигича ўлиб кетадиганларнинг тавбалари эса қабул қилинмагай. Ана ўшалар учун аламли азоб тайёрлаб қўйганмиз”.

Аллоҳ одамларни хатолари билан бирга яратган. Ҳар ким ҳам хато қилади. Инсон фаришта эмас, беайб фақат Парвардигор. Азиз-авлиёлар, пайғамбарларнинг баъзилари ҳам инсон бўлганликларидан хатодан холи бўлмаганлар. Аммо улар хатоларини англаб, тузатиб, тавба қилиб яна тўғри йўлга тушиб олган инсонлардир. Бу хулосага пайғамбаримизнинг “Одам боласининг ҳаммаси хато қилади. Хато қилувчиларнинг энг яхшиси тавба қилувчидир” деган ҳадислари асос бўлади.

Тавба – бахтсизлик йўлининг охири ва тўғрилик йўлининг бошланишидир. Ўзининг нолойиқ аҳволини англамоқ ва беҳуда феълларини ташламоқ, қабиҳ ишлар, шармандалик, расвогарчилик, гуноҳ ишлардан пушаймон бўлмоқ ва ундан қайтишга аҳд қилмоқ ва юзини яхши, эзгу ишларга бурмоқдир.

Бугун тавба қилиб, эртасига яна ўша гуноҳ ишларни билган ҳолда давом эттиравериш тавба ҳисобланмайди, балки бу Яратганни мунофиқлик билан алдаш ва лақиллатишдан бошқа нарса эмас.

“Саодатга элтувчи билим”дан.

Шимкент – Тошкент халқаро автобус йўналишида очилди

lenger — Fri, 05 Jan 2018 10:16:21 GMT

Шимкент – Тошкент халқаро автобус йўналишида очилди

Шимкент – Тошкент халқаро автобус йўналишида шаҳарлараро қулай автобуслар ҳар куни соат сайин тонгги 6 дан 20.00 гача қатнайди. Икки давлат орасида 15 автобус хизматда бўлади. Умуман, йўлга техник бекатларсиз 4 соат вақт сарфланади. Автобуслар, йўловчилар ва уларга тегишли юклар бош текшируви ва чегара назоратидан навбатсиз ўтказилади. Ташувчи компаниялар Қозоғистон томонидан "KazNetworkBus" МЧБ бўлса, Ўзбекистондан ManzaraTourism МЧЖ белгиланди. Шундай қилиб, жорий йилда икки элнинг бошқа шаҳарлари орасида ҳам босқичма-босқич доимий автобус йўналишлари очиш режаланмоқда. Шимкент – Тошкент йўналишида халқаро автобус қатновини очишга рухсат 2017 йил 26 декабрида берилди. Таъкидлаш жоизки, сўнгги 17 йилда Қозоғистон ва Ўзбекистон орасида йўловчилар ташийдиган автобуслар қатнамаганди. Икки мамлакат ўртасидаги тарихий муносабатларни янги даражага кўтариш мақсадида ўтган йили М-39 "Тошкент – Термиз" автомобиль йўли очилди. Шу вақтдан бери «Целинный» ва «Сирдарё» назорат-ўтказиш пунктлари орқали чегерадан 104 минг одам ўтган бўлса, енгил автомашиналар сони 18 мингни ташкил этди. 2017 йилнинг июнь ойида эса «Астана – Самарқанд» темир йўл йўналиши очилди, мана энди Шимкент – Тошкент халқаро автобус йўналиши ишга тушди. Яна бир муҳим воқеа – Элбошининг келишувига асосан 2018 йил Қозоғистонда Ўзбекистон йили, деб эълон қилинди.

М. ЭЛТОЕВА.

С. ИСАМАТОВ сурати.

ОҚ БЎЛИШ ЖАЗОСИ...

lenger — Mon, 01 Jan 2018 07:28:31 GMT

ОҚ БЎЛИШ ЖАЗОСИ...
(ибратли ҳикоя)

Бир кекса аёл ўғли ва келини билан бир ҳовлида яшар эди. Бир куни ўғил ишдан келса хотиннинг авзойи бузуқ. Бунинг сабабини сўраган эди, онасининг устидан шикоят қилиб, анчагина ёмон гапларни гапирди. Ўғил бундай сўзларни кўп эшитган бўлса- да, бу сафар тоқат қила олмади. Бироқ жаҳли чиққанини билдирмасдан онасига бир жойга бориб келамиз, деб айтди. Улар тоғлик томонларга етиб келишганларида ўғил:
- Эй она! Сабрим тугади. Агар хотинимга қилаётган муомалангизни ўзгартирмасангиз, сизни шу тоғдан ташлаб юбораман! - деди.
Бечора она чорасиз қолганидан ўғлига илтимос қилди:
- Майли, ўғлим. Ўзинг биласан. Фақат рухсат берсанг, икки ракат намоз ўқиб олсам, - деди.
Ўғил рухсат берди. Она намозни ўқиб бўлиши биланоқ ер ёрилиб, ўғилни бўйнигача ютиб юборди. Бу ҳолни кўрган она ўзини йўқотиб қўйди ва бор овози билан қичқирди. Унинг қичқириғини пастдан ўтиб кетаётганлар эшитиб, болани ердан чиқариб олиш учун дарҳол ёрдамга келишди. Лекин барча уринишлари бефойда бўлди. Охири улар бир олимни воқеа жойига чақириб келишди. Олим ҳолатни кўргач, онага:
- Бу оқ бўлишнинг жазоси. Сиз токи ўғлингиздан рози бўлмас экансиз, ҳеч ким ўғлингизни қутқара олмайди, - деди.
Она дарҳол қўлларини дуога очиб, ўғлини бу азобдан қутқаришини сўраб дуо қилди ва ўз розилигини изҳор қилди. Аллоҳнинг изни билан ер юмшаб, ўғил ташқарига чиқди, аммо энди унинг оёқ-қўллари ишламас эди. Натижада у бировнинг ёрдамисиз ҳеч нарса ея олмайдиган ва ича олмайдиган бўлиб қолди. Энг қизиғи бошқаларнинг қўлидан тановул қилса қониқмас, фақат онаси едириб-ичириб қўйсагина қаноат қила олар эди. Шунча нобакорлигидан сўнг ҳам унинг онаси ҳеч оринмасдан, беминнат унинг хизматини қилар эди.

Бу ривоят ибрат учун ёрқин мисол бўлади. Ачинарлиси шундаки, хотинининг йўлига кириб онасини тоғдан ташлаб юбормаса ҳам, ҳар ҳолда қаттиқ ранжитадиганлар орамизда йўқ эмас. Ҳа, азизлар, ота ва она биз учун кўмилишга тайёр турган хазина деганлар. Уларнинг ҳаёт эканлиги биз учун бебаҳо ғанимат.

Гагарин мактабидан чиққан олим

lenger — Fri, 13 Jan 2017 12:08:09 GMT

Интилганга толе ёр ёки

(Гагарин мактабидан чиққан олим)

Инсон қалб кўзи ила иймон эшигини очаркан.ўзи истаган комиллик ва саодат сари комил шахс сифатида илгарилайверар экан.Бундай элпарварларга халқ ишонади,эргашади,суянади. Бугунги кун қутлуғ белига иймон ва илм камарини маҳкам боғлаган .Ўзбекистондай юртда ўз ўрнига эга бўлган .Қорамурт қишлоғининг фахрли ўғлони ҳақида икки оғиз ёзишга жазм этдик.

Исаев Сабиржан Хусанбой ота ва Ҳайжон она ўғли 1968 йил 4 июнда Қозоғистон Республикаси Чимкент вилояти, Сайрам туманида ишчи-деҳқон оиласида бешинчи фарзанд бўлиб дунёга келган. 1975-1983 йиларда Қозоғистон Республикаси Чимкент вилояти, Сайрам тумани Қарамурт қишлоғидаги Ю.А.Гагарин номли мактабда таҳсил олган. Бошланғич таълимни Нурхон опа Абдезовадан , юқори таълимни марҳум устоз Ўктам ака Ахмедов раҳбарлигида олган.Ушбу билим даргоҳида олган билим Собиржонни Тошкентдаги Тошкент пахтачилик техникумига етаклади.1983йили мазкур техникумга ўқишга кириб 1987йили“Техник-механик” ихтисослиги бўйича имтиёзли диплом билан тамомлади.

1987-1989 йилларда Украина республикаси Днепропетровкс шаҳрида танк қўшинларининг механик водитель бўлиб армияда хизматда бўлиб қайтган. 1991-1997 йилларда Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институти (сиртқи) “Муҳандис-гидротехник” мутахасислиги бўлган.

1990-2003 йилларда Ўзбекистон пахтачилик илмий-тадқиқот институтининг “Мелиорация” бўлимида лаборант, катта лаборант, илмий тадқиқотчи, кичик илмий ходим, 2004-2005 йилларда “Мелиорация” бўлими мудири лавозимларида ишлаган. 2005-2007 йилларда Тошкент ирригация ва мелиорация институти дакторанти, 2007-2011 йилларда Ўзбекистон пахтачилик илмий-тадқиқот институти “Мелиорация” бўлими мудири, 2011-2012 йилларда Пахта илмий-ишлаб чиқариш бирлашмаси Бош директорининг умумий ва ишлаб чиқариш ишлари бўйича ўринбосари, 2012-2013 йилларда Ўзбекистон пахтачилик илмий-тадқиқот институти “Мелиорация” бўлими мудири, 2013-2014 йилларда Тошкент ирригация ва мелиорация институти “Қишлоқ хўжалиги гидротехник мелиорация” кафедрасида катта ўқитувчи, 2014-2015 йилларда Тошкент ирригация ва мелиорация институти Илмий ва амалий тадқиқотлар маркази бошлиғи, 2015 йилда ҳозирги вақтгача Тошкент ирригация ва мелиорация институти Илмий тадқиқотлар ва илмий педагог кадрлар тайёрлаш бўлими бошлиғи лавозимида ишлаб келмоқда.

2003 йил 9 декарбда «Шаффоф полиэтилен плёнка остида павариш қилинган ғўза даласида туз, озиқа элементлари динамикаси ва плёнкани йиғиштириб олиш муддати» бўйича қишлоқ хўжалик фанлари номзоди илмий даражасини олиш учун илмий тадқиқот ишини муваффақиятли ҳимоя қилиб, 2004 йил 25 мартда қишлоқ хўжалиги фанлари номзоди дипломига сазовор бўлган. 2006 йил 28 декарбда катта илмий ходим дипломини олган.

2002-2006 йиллари Қурғоқчилик минтақаларида қишлоқ хўжалиги бўйича илмий тадқиқотлар ўтказиш халқаро маркази ИКАРДА ташкилотида «Орошение полезащитных лесных полос минерализованными водами» ва «Изучению продуктивного использования орошаемых земель» мавзуларига раҳбарлик қилиб, Республика фермерларига мўл ва сифатли ҳосил олиш учун тавсияномалар ёзиб берган ва қўлланилмоқда.

2002-2007 йилларда АҚШнинг PL-480 «Агроилмдунё» «Создание опытно-производственной системы рационального использования оросительных и минерализованных вод при поливах сельскохозяйственных культур, обеспечивающих оптимальный мелиоративный режим почвы и охрану окружающей среды» мавзусидаги лойиҳада ижрочи сифатида ишлаган.

2007 йил Халкаро сув хўжалигини бошқариш институти (ИВМИ) ташкилоти билан «Water productivity I Syrdarya River Basin» мавзусида техника фанлари номзоди Плотонов Александр билан хамкорликда ишлаган.

2006-2008 йиллар ҚХА-7-053 лойиҳаси раҳбари, назоратга нисбатан субирригация усули билан тақирсимон, ўтлоқлашиб бораётган бўз ва ўтлоқи соз тупроқлар шароитида ғўза ва кузги буғдой етиштирилганда дарё суви сарфи 15-20 фоизга иқтисод қилинган, ёқилғи мойлаш материаллари 10 фоизга камайди, пахта ва дон ҳосили 10-15 фоизга ошганлиги аниқланган.

2007-2008 йиллар ҚХИ-4-03 инновация лойиҳаси раҳбари, Республикамизнинг гидроморф ўтлоқи соз, тақирсимон ва аллювиал тупроқлари шароитида фермер хўжаликлари ғўзани субирригация усули билан суғорилганда дарё суи 800-1100 м³/га тежалиб, қатор орасига ишлов бериш 1-1,5 мартага камайган, кўсаклар сони 1-2 донага, ҳосилдорлик гектарига 1,5-3,5 центнергна ошган ва фермер хўжаликларида жорий қилган.

2009-2011 йиллар ҚХА-7-017 лойиҳаси раҳбари, “Наврўз” ғўза навини ҳар хил шўрланишда олиб борилган тадқиқот натижаларига кўра, шўрланмаган далада гектарига азот-220, фосфор-160, калий-110 кг меъёрида қўлланилган ўртача уч йилда 3-вариантда-42,4 ц/га, N-190, P-130, K-90 кг 2-вариантда-40,6 ц/га ва N-160, P-130, K-70 кг 1-вариантда-38,6 ц/га пахта ҳосили олинди ёки 1-вариантга нисбатан 3,8 ц/га, кучсиз шўрланганда 2,7 ц/га ва ўртача шўрланганда 2,8 ц/га қўшимча пахта ҳосили олишга эришилган.

2010-2012 йиллар ҚХИ-1-14 (КХИ-2-05) инновация лойиҳасида асосий ижрочи, янги, истиқболли ҳамда районлашган ғўза навларини сувсизликга, шўрланишга чидамлилигини аниқлашда кўсаклар сони 1,0-2,0 донага ошиши, пахта ҳосили гектарига 1,5-2,0 центнерга ортиши, суғориш сувлари 10-15 фоизга, ёқилғи мойлаш материаллари 10-15 фоизга камайиши, тола сифати яхшиланишга эришилган.

2012-2014 йиллар ҚХА-7-009 лойиҳаси раҳбари, янги, истиқболли ҳамда районлашган ғўза навларининг шўрланишга, сувсизликка чидамлилигини аниқлаш мақсадида ўтлоқлашиб бораётган оч тусли бўз тупроқлар шароитида ўртача уч йилда кучсиз шўрланган далада тупроқ намлиги ЧДНС га нисбатан 70-70-60% суғориш тартибида қўл рефрактометри орқали аниқлаб, суғориш амалга оширилганда биринчи йил мавсум давомида 2061 м³/га, иккинчи йил 2137 м³/га ва учинчи йил 1085 м³/га сув сарф этилганда энг юқори пахта ҳосилдорлиги ўртача уч йилда Бухоро-102 навида 30,6 ц/га ни ташкил этиб, андоза (Ан-боёвут-2) навига нисбатан Бухоро-102 навидан 5,6 ц/га, ўртача шўрланган далада тупроқ намлиги ЧДНС га нисбатан 70-70-60% суғориш тартибида биринчи йил мавсум давомида 2152 м³/га, иккинчи йил 2340 м³/га ва учинчи йил 1210 м³/га сув сарф этилганда ўртача уч йилда Бухоро-102 навида 18 ц/га пахта ҳосили териб олинди ёки андоза (Ан-боёвут-2) навига нисбатан Бухоро-102 навидан 2,8 ц/га қўшимча пахта ҳосил олишга эришилган.

2013-2014 йиллар ҚХИ-5-036-2013 лойиҳаси раҳбари, Сирдарё вилояти, Гулистон тумани Ҳамид Олимжон СИУ худудидаги “Мухаммадали Олимжон хамкор” фермер хўжалигининг ўтлоқлашиб бораётган оч тусли бўз тупроқлар шароитида ғўзага маъдан ўғитларни N-200, Р-140, К-100 кг/га меъёрида қўлланиб, ғўза билан бирга ҳамкор (мош, соя ва ерёнғоқ) экинлари экиб, икки йилда ғўза ҳамда хамкор экинларни 4 марта суғорилди, мавсумий суғориш меъёри 2360-2118 м³/га ни ташкил этди, ўртача икки йилда назорат вариантида Ан-Боёвут-2 ғўза навидан-32,6 ц/га, ғўзанинг Андижон-37 навидан-28,0 ц/га ҳамда бирга ҳамкор экинлар мошнинг “Победа-104” навидан-11,9 ц/га, соянинг “Орзу” навидан-11,6 ц/га ва ерёнғоқнинг “Мумтоз” навидан-6,7 ц/га ҳосил олишга эришилган.

2015-2017 йиллар ҚХА-7-014-2015 лойиҳаси раҳбари, “Ўзгарувчан иқлим шароитида тупроқнинг чўлга айланишини тўхтатиш, ҳосилдорлигини тиклаш ва ошириш технологиясини (тизимини) ишлаб чиқиш (қуйи Амударёнинг Хоразм вилояти ҳамда Қорақолпоғистон республикаси ва Мирзачўл шароитида) ҳамда 6/2014-«Хоразм вилоятидаги мелиоратив ҳолати нобоп ерларда олиб бориладиган тадбирларнинг самарадорлигини ошириш бўйича тавсиялар тайёрлаш (Озерний коллектори мисолида)” ва 7/2014-“Жиззах вилояти суғориладиган ерларнинг гидромодуль районлаштириш ҳамда қишлоқ хўжалиги экинларининг суғориш режимларини аниқлаштириш” ҳамда 12/2016-«Қашқадарё вилоятида ғўза ва кузги бошоқли дон экинларини аниқлаштирилган гидромодулли районлаштириш ва суғориш режимлари асосида суғоришни жорий қилиш ва уни кенг жорий қилиш бўйича тавсиялар ишлаб чиқиш» мавзуларидаги хўжалик шартномасида илмий тадқиқот ишларини олиб борган ва давом эттирмоқда.

Исаев Сабиржан Хусанбоевичнинг Республикамиз ва хорижий журналларида 180 дан ортиқ илмий ишлари чоп этилган бўлиб, шундан 2 та монография, 1 та ўқув қўлланма ва 35 таси тавсияномалар чоп этган.

2016 йил 7 декабрда «Ғўза ва ғаллани субирригация усули билан суғориш технологиясини такомиллаштириш» бўйича қишлоқ хўжалик фанлари доктори илмий даражасини олиш учун илмий тадқиқот ишини муваффақиятли ҳимоя қилиб, 2016 йил 29 декабрда қишлоқ хўжалиги фанлари доктори дипломига сазовор бўлди.

Собиржон укамиз қишлоғимизга келиб ота – онаси ўтган жойда қариндош уруғларига яқинларига маҳалладошларига ош берди.Биз уни докторлик лавозими билан табрикладик ва бу даражага қандай эришгани ҳақида сўрадик.

-Инсон ўзи ҳоҳлаганига эришиш учун тинимсиз ўқиш . изланиш керак.Ота боболаримиз ҳоки ётган Қорамурт қишлоғи олимлар юртидир.Бизнинг томирларимизда ҳам уларнинг қони оқаётган экан,демак фақат билим орқалигина уларнинг муносиб издошлари бўла оламиз ,-дейди камтарлик билан Собиржон.

Собиржоннинг ишларига омад ёр бўлсин. Ёшларимизга эса, юртдоши каби илмли инсонлар бўлиб етишишларини Оллоҳдан тилаб қоламиз.

Ю.Гагарин номли умумий ўрта мактабнинг І тоифали ўзбек тили ва адабиёти фани ўқитувчиси Ҳулкар Ташпулатова ва шу мактабнинг І тоифали биология фани ўитувчиси Ғафуржон Исаев.

МВД Республики Казахстан

lenger — Tue, 08 Nov 2016 16:21:02 GMT

МВД Республики Казахстан

“ЖОНИМДАН ЎЗГА ЁРУ ВАФОДОР ТОПМАДИМ...”

lenger — Mon, 04 Apr 2016 12:32:22 GMT

“ЖОНИМДАН ЎЗГА ЁРУ ВАФОДОР ТОПМАДИМ...”

Кўзгудаги аксимга қараб туриб, ўйга ботдим. Сочларимга оқ тушибди. Жилоси бироз хира тортибди. Юзимга ажин оралабди. Бироз қуруқшаганми-ей. Лабларим ҳам пўст ташлаб, қурибди. Хижолат чекдим аксимдан. Йўқ, ташқи кўринишимдан кўнглим тўлмагани ёки ёшим ўтиб аввалги чиройим, кўркимнинг оҳори тўкилаётгани учун эмас, аксинча, шу кунга қадар Яратган менга инъом этган ҳуснни қадрламаганим, бор бўй-бастим билан менинг суратимда яралган мўъжизанинг шукурини қилмаганим учун ўзимдан уялдим. Уят ўлимдан қаттиқ деганларича бор экан, кўзгу қаршисидаману кўзларимдан ёш чиқиб кетди.

Дунёда бизга манфаат истамай, таъма кутмай хизмат қиладиган ҳеч нарса йўқ. Ёки сиз инкор этасизми? Келинг, оддийгина уйимизни олайлик, вақт-вақти билан уни тозалаб, супуриб-сидирмасак, икки-уч йилда бир таъмирламасак файзсиз, кўримсиз ҳолатга тушиб қолади. Рўзғор анжомларимиз ҳам шу. Автомашинамизни-ку айтмаса ҳам бўлади. Баъзан, автомашинадай иззатталаб, эътиборталаб буюмнинг ўзи бўлмаса керак, дея ўйлаб қоламан. Папалаб, силаб сийпалаб, ўзимизни “сен”, машинамизни “Сиз” дея бошқармасак салга “қовоғи тушиб”, “эркаланади”.

Эҳтиёжларимиз учун зарур бўлган бошқа жиҳозларимиз ҳам шундай. Вақти келиб эскиради, эскирса кўнгилдагидек хизмат қилмайди. Харажат, эътибор ва вақт талаб қилади. Таъна аъзоларимиз эса беминнат хизматчиларимиз. Таъма қилмайди, талаб қилмайди, “Ҳой, чарчадим-ку, инсофинг борми, мени ҳам аягин!” деб жар солмайди. Шоирнинг “Жонимдан ўзга ёру вафодор топмадим” деган сатрлари қуйилди хаёлимга шу он. Ҳақиқатдан ҳам жисму жонимиз, вужудимиз бебаҳо дўстимиз экан. Ажабо, нега бу ҳақида аввалроқ ўйламадим экан?..

Чекиндим кўзгу қаршисидан. Дераза олдига бордим. Баҳор нафаси уфуриб турган бобоқуёш нурлари кўнглимни ёритиб юборди. Яна мулоҳазага ботдим. Фикр қилдим. Кўнгил, ҳис қилиш, қувониш, ранжиш, севиш, нафратланиш, ҳурмат қилиш... Аллоҳ бу туйғуларни фарқ этиш қобилиятини инъом этган бизга. Қачон шукурини қилдик, азизларим? Мудом кўзларимиз ҳаракатда. Қўлларимиз толмайди. Оёқларимизга-ку баъзан раҳм қилмаймиз. Тағин оқлов ўрнидаги изоҳимиз ҳам тайёр: “Аёлнинг жони қирқта!” Илоҳим, шундай бўлсин. Илоҳим, ҳеч қачон ҳолдан тойиб йиқилмайлик, Аллоҳ ҳеч кимни бировга қаратиб қўймасин. Бироқ бу неъматларни бахт санамайдиган, қадрига етмайдиганлар озмунчами? Бошқаларни қўя турай, шу пайтга қадар ўзим ҳам жисму жоним омонлигига, тўрт мучам хизматимга шай эканига шукур қилмаган эканман...

Деразам оша олис-олисларда ястаниб ётган, қор билан қопланган “оқсоқол” тоғларга қарайман. Уззукун комьпютерга тикилсам, телефоним экранига термулсам, баъзан “Нега қичишяпти-я” деб оғриниб ювилмаган бармоқларим билан ишқаласам-да, олисдаги гўзалликларни менга яна-да сўлим кўрсатаётган кўзларимдан миннатдор бўлдим.

Иш столимга ўтирдим. Аллоҳ инъом этган яна бир бебаҳо неъматдан баҳраманд эканман — Ўзи кўнглимга илҳом қилганни рақам қилиш ва бу юздан минглаб кўнгилларга ошуфта бўлиш имкони берилган менга. Қачон шукурини қилдим буларни?!..

Инсонни гўзал қиёфада яратиб, унга ақл, онг, идрок, туйғу ва яна бир қанча имкониятларни бериб “Ол, бандам, фақат хайрли ишларга, яхшиликларга сарфла!” деган Яратганга беадад шукурлар бўлсин!

Шукур бўлсинки, аввало икки кўз бериб, уларни нурга, меҳр-муҳаббатга тўла қилгани учун! Шукур бўлсинки, юлдуздек чақноқ кўзларим билан ота-онам, жигарларимни,табиат гўзалликларини ҳар куни кўраман!

Шукур бўлсинки, ҳусним мукаммал яратилган! Олуча лабларим, нур ёғилиб турган чеҳрам, бир ҳуснимга минг латофат қўшаётган, ёзда офтоб жазирамасидан, қишда қаҳратон аёзидан ҳимоя қилувчи сочларимнинг борига шукур.

Фарзандимнинг муаттар ҳидини туйиш бахтини берган бурнимга ташаккур!

Ота-онам, устозларимнинг ўгитини тинглаб, улардан бахтли ҳаётим учун ибрат олишимга ёрдам берган қулоғимнинг борига шукур!

Ота-онам, жигарларим, фарзандимнинг мунис юзидан ўпиб, муҳаббатимни билдириш имконини бергани учун лабларимга раҳматлар ёғилсин!

Мени фақат хайрли йўлларга, ота-онам, яқинларим томонга беминнат элтадиган, елиб-югуриб хизмат қилишим, дуолар олиб шод бўлишим учун асосий ёрдамчим- оёларимнинг соғлигига шукурлар бўлсин!

Фарзандимни қучиб эркалашим, онамнинг оппоқ сочларини силашим, жуфти ҳалолимга ширин таомлар тайёрлашим ва кўнглимда уйғонган ҳисларни қоғозга муҳрлашим учун менга беминнат ёрдам бераётган қўлларимнинг омонлигига шукурлар бўлсин!

Ва яна бу ҳақиқатларни менга вақтида англатгани учун шукурлар бўлсин!..

Умида

ТАВБА ҚИЛИШГА КЕЧИКМАНГ, АЗИЗИМ...

lenger — Mon, 04 Apr 2016 12:32:02 GMT

ТАВБА ҚИЛИШГА КЕЧИКМАНГ, АЗИЗИМ...

Ишингиз юришмай қолса, сабабсиз кайфиятингиз бузилаверса, юрагингизни зулмат қоплаб, ўз-ўзидан ғашланаверсангиз, елкангизни тоғдай юк эзиб турса бу машаққат боисини нимадан деб ўйлайсиз? Қизиқ савол бўлди а? Мен шундай ҳолатга тушганимда ва юрагим “гўшт қиймалагичда туйилаётганида” энг биринчи бўлиб “Кимнингдир дилини оғритганман”, “кимнидир ноҳақ ранжитганман”, “Аллоҳга номақбул бир ишга қўл урганман” деган ўйга бораман. Мулоҳазаларим кимгадир ғалати туюлиши мумкин, аммо дилозорнинг иши йўли очилмайди, иши юришмайди, файзи бўлмайди, буни инкор этиб бўлмайди.

Кўнгил –элчи, дейдилар. Кўнгил – огоҳлантирувчи, дейдилар. Кўнгил- Аллоҳнинг уйи, дейдилар. Биз эса тап тортмай Аллоҳнинг уйини вайрон қиламиз. Аллоҳнинг назаргоҳини синдирамиз. Тағин бошимизга тушган, тушаётган мушкулотларга сабаб излаб ёзғирамиз ҳам. Балки тирикликнинг азал қонуни шудир — одамзод қилмишларини гуноҳ даражасида билмайди. Гуноҳ санамайди кўнгил оғритишни, қалбга озор беришни. Шу сабаб ҳам гуноҳлари елкасини эзиб юради. Кимнидир билиб-билмай ранжитиб қўйганингизда руҳингизда тоғдай оғир юк ҳис қилганмисиз? Ана ўша юк- бир дилга озор берганингиз гуноҳи бўлса не ажаб?..

Бевафо вафо кўрмайди

У яхши ниятлар билан олий ўқув юртига ўқишга кирганди. Эгалламоқчи бўлган соҳаси бўйича етук мутахассис бўлишни орзу қиларди. Талабалик йилларида бир қизга кўнгли тушди. Қизнинг кўнглига йўл топиб, аҳду паймон қилди. Талабалик даври тугаб, турмуш оқимига тушдию, орзулари бошқа, ҳақиқий ҳаёт бошқа эканини англади. Оддий оиланинг фарзанди эди. У танлаган соҳада деярли шаҳзодалар ишлашарди. Яхши мутахассис бўлиш, ўзи танлаган соҳада ишлаши учун унинг ё зари, ё зўри бўлиши керак эди. Таассуфки, унда иккиси ҳам йўқ эди. Фақат биргина имкони бор эди — ё зарли ё зўрли хонадоннинг қизига уйланиши керак эди. Бу фикр онасидан чиқди. У эса муҳаббатини, лафзини ҳимоя қилолмади. “Қўли узун”, бадавлат кишининг қизига уйланди. Кўп ўтмай ишга жойлашди, оддий инсонлар номини айтишга ҳам қўрқадиган даргоҳга савлат тўкиб кириб-чиқадиган бўлди. “Қўли узун” қайнотанинг қинғир ишлари бор экан. Очилиб қолди ва жазога тортилди. Унинг орқасидан “ёғли” ишларга жойлашган ўғли, куёви, қариндош-уруғи борки шубҳа остига тушиб, эҳтиёт шарт ишдан бўшаш ҳаракатига тушиб қолишди. У ҳам ишдан бўшади. Бир муддат нима қиларини билмай, гарангсиб юрди-да Россия давлатига ишлагани кетди. Қизчасининг энди тили чиқаётганди, хотини иккинчи фарзандига ҳомиладор эди. Шу бўйи уч йилдан кейин юртга қайтди. Аҳволи абгор эди. “Қўли узун” қайнота қамоққа тушмаслик учун бор-будидан айрилган, касалманд чолга айланган, укаси уйланган, сингиллари узатилиш ёшида эди. Бойвачча хотинига йўқчилик ёқмас, Россияда ишлайдиган эридан уялаётганини ҳатто яшириб ҳам ўтирмади. Оиласидаги аҳвол, хотинининг муносабатини кўриб бир кечадаёқ сочлари оқариб кетди. Бир амаллаб тумандаги коллежлардан бирига ишга жойлашди. Биринчи иш куни дарс жадвали билан танишиб олиш ва ишланмасини тасдиқлатиб олиш учун директор ўринбосарининг хонасига кирдию, қаршисида нафрат тўла нигоҳларга бардош беролмай тиззаси букилиб қолди. У бир пайтлари аҳду паймон қилгани, кўнглини забт этгунга қадар оёқларига тиз чўкканию сўнг бебурдларча “Иложим қолмади, мени кечир” дея хайр-хўшни насия қилиб кетганида ортидан боши эгик қолган қиз эди. Фақат энди у аввалги масъума, бевафолик қурбони бўлган озордийда қиз эмас, ҳаётда ўз ўрнини, бахтини, обрў-эътиборини топган аёл, она ва ўқитувчи эди. У аёлнинг юзига қараёлмади. Қарашга ботинолмади. Елкасини эзаётган юк бошини кўтаришига халал берарди. Юрагини “Бахтли экани юз-кўзидан билиниб турибди, мен шарманда бўлдим, бевафога ҳеч нарса вафо қилмас экан” деган ўй ўртайверади, ҳар гал кўзи унга тушганида букчайиб қолаверади...

Мулоҳаза: Бу ҳикоя қаҳрамонига ўхшаганлар қанча экан, дунёда? “Дилозордан Худо безор” деган ҳикмат мағзини чақмаганлар, дунё деворига нима отса охир-оқибат у ўзига қайтишини мулоҳаза қилмайдиганлар озмунча эмас, афсуски. Қалби қаттиқ, дийдаси тошларнинг тилидан учган заҳарли ўқлар қанчадан қанча юракни яраламоқда. Бегоналарни қўяверинг, ўз туғишган жигари, қавм-қариндоши, ҳатто ота –онасининг дилини оғритиб, ҳануз гуноҳини англамаганлар, тавбага кечикаётганлар қанча экан?

Дилозор — гуноҳкор

— Икки болам ҳам ногирон, дея бўзлайди боласини шифокор кўригига олиб келган жувон. – Қайсар эрим отаси билан тортишиб қолганди. Ўшанда янги тушган келинчак эдим. Эрим қайинотамнинг гапига қулоқ солмай, эски дарвозахонани бузиб, янги, ҳашамдор дарвоза қурдирди. Негадир қайнотам бунга рози бўлмаганди. Ўғлидан қаттиқ ранжидию, ҳовлининг бошқа томонидан ўзига кичик эшик қурдириб, ўша ердан кириб-чиқадиган бўлди. Ўғли билан гаплашмай қўйди. Орада қайнонам иккимиз сарсонмиз. Биринчи гўдагим ногирон туғилди. Эри иккимиз қариндош эмасмиз, уруғимизда ногирон туғилган ё туққани йўқ. Сабабига ҳамма ҳайрон эди. Қайнонам юм-юм-йиғлаб ўғлига отаси билан ярашишни ёлворди. Эрим бўйин эгмади. Иккинчи фарзандим ҳам ногирон туғилди. Бирининг бир оёғи калта, иккинчиси гапиролмайди. Эримнинг топгани дўхтиру табибдан ортмаяпти. “Дадангиз билан ярашинг, гуноҳ болаларимизга уряпти” десам жаҳли чиқади. Ҳатто болаларимизнинг ногирон туғилганига ҳам отасини айбдор ҳисоблайди...

— Тақдир экан, турмуш қурмаганман,- дейди қиз ўпкаси тўлиб, кўзлари ёшланиб,- шаҳарда ишлайман. Ижара уйимни алмаштиришга тўғри келди. Танишларимдан бири ижарага қўядиганларни топибди, телефон рақамини беришганди, суҳбат мобайнида ижарачи аёл “Ҳммм, ёлғиз аёлмисиз?.. Бир ёлғиз аёлни қўйгандим, суюқоёқ чиқди-да” деди тап тортмай. Юрагимга наштардай ботди бу гаплар. Овозимнинг борича йиғладим, шўрпешонамни, бу жирканч дунёни қарғаб йиғладим. “Ёлғиз” дегани, “бир ўзи яшайди” дегани суюқоёқ, бузуқ дегани эмас-ку? Наҳотки, кап-катта хотин гапираётган гапининг маънисига тушунмаса? Тағин қиз ўстираётган экан, Худодан қўрқмадимикан шундай дегани? Одамлар эртасини унутиб қўйган. Келажакни ўйлаш деганда айримлар фақат пул жамғариш, дунё молини йиғиб-теришни ўйлайдилар. Келажагини ўйлаган одам кўнгилларни обод қилади, қалбларга яхшилик, меҳр уруғини қадайди. Айрим инсонларни кўриб “эссиз инсон деган мақом, эътироф” деб ўксинади, киши...

Чеҳраси очиқ, хушхулқ инсонлар

Мен ҳар доим шогирдларимга “Ҳақиқий ибодат бу — инсонларнинг қалбига озор етказмаслик, инсонларни, уларнинг кўнглини авайлаш, яхши амаллар, хайрли ишлар билан руҳни катталаштиришдир” деб уқтираман. Шогирдларим сўрайдилар: “Устоз, руҳи катта инсонларни қандай таниб олиш мумкин?” “Руҳи катта инсонларнинг юзи нурли, истараси иссиқ, кўзларида меҳр балқиб туради. Гаплашгингиз сари гаплашиб тўймайсиз улар билан. Яна шуниси билан уларни таниб олиш мумкинки, Аллоҳ руҳи катта инсонларни машаққатли, азобли йўлга ташлаб қўйиб синаса-да, барибир Ўзи уларни қўллайди. Мушкуллари ўйламаган ердан ечим топади. Руҳи катта, кўнгли кенг кишиларнинг дўстлари, меҳрибонлари кўп бўлади. Ҳар қандай ҳолатда ҳам улар ёлғиз қолмайдилар” дея тушунтираман. Шогирдларим мен таърифлаган инсонларни атрофдан излаб юрар эканлар. Баъзан яхши инсонларни учратишса “Устоз, сиз айтган руҳи катта инсонни топдим” дея қувончи ичига сиғмай, тўлиб тошиб келишади. Мен нега шогирдларимга қайта-қайта бу гапларни гапираман, чунки улар ёш, тасаввури бокира, дунёқараши тоза, беғубор. Улар шундай ёшдаки, айни дамда фитратига нимаики чизсангиз, тасвирингиз гўё тошга ўйилган битикдек ҳеч қачон ўчмайди. Ҳамма гап тарбияда, болаликда ўргатилган одобу ахлоқда. Болага у жуда ёшлигидан инсон кўнгли Яратганнинг назаргоҳи, кўнгилларни оғритиб гуноҳкор бўладиганларга азоб-уқубат муқаррарлигини уқтириб бориш керак. Ана шунда у улғайгани сари яхшиликни чеҳраси очиқ, хушрўй ва хушхулқ кишилардан кутадиган ва ўзи ҳам шундай инсонлар сафида бўлишга ҳаракат қиладиган бўлиб бораверади.

Гули Намозова, филолог

Асл ибодат- кўнгилни авайлаш

Инсонларнинг айби, нуқсонини масхаралаб кулиш, мазах қилиш ва лақаб қўйишдан тийилмаган кимсалар нафақат ўзининг қандай тарбия кўрганини кўрсатиб қўяди, балки ўзини ўзи азобга гирифтор қиладиган золим ҳам бўлади. Шундай ҳадиси шариф ривоят қилинади: “Аллоҳ наздида энг ёмон даражали кимса – беодоблиги-уятсизлигидан сақланиш мақсадида одамлар тарк қилган ёки одамлар ўз ҳолига ташлаб қўйган кишидир”. Кўпчилигимиз мусулмонликни даъво қилиб, чиройли гапларни гапиришни қойил қиламиз. Аммо мусулмонга мусулмоннинг номуси, моли ва қони ҳаром эканини, асл тақво шу илоҳий садога амал қилишдалигини, мусулмон биродарини ҳақорат қилиши кишининг ёмонлигига етарли далил бўлишини мулоҳаза қилмаймиз. Зотан,мўмин- мусулмонлар бир-бирларига биродардирлар, чин мусулмонлар бир-бирига зулм қилмайди, таҳқирламайди, ёрдамсиз ташлаб қўймайди. Инсоннинг қадр-қиммати руҳ билан боғлиқдир. Унинг руҳий-маънавий олами бой, иймонли, диёнатли бўлса, унинг қадр-қиммати ҳам шунча ошади, даражаси шунча юқори бўлади.

Дунёга келдингми, бир кун кетиш бор. Оқибатнинг хайрли, осон бўлиши солиҳ амалларимизга, атрофга бўлган муносабатимиз, меҳр-муҳаббатимизга боғлиқ. Шарқона одоб- ахлоқ тамойилари ҳам инсоний тушунча чегараси доирасида комил инсонни ўз атрофидагиларга доимо меҳр-мурувватли, мунис-меҳрибон, ўзгаларнинг ҳожатларини чиқарувчи бўлишга чорлайди. Инсонликнинг асл моҳияти ўз кўнглини тоза тутиб, ўзгалар кўнглини асраб-авайлашда экан, бир-биримизни чиройли амалларга, сабр- қаноатли бўлишга даъват этайлик! Гуноҳларнинг кўпайиши хотиржамлик, ризқ-насибага ҳам дахл қилиши кўп таъкидланади. Кўнгилга озор бериш, инсонларни норози қилиб гуноҳкор бўлиш ва бу гуноҳ важидан ўзини машаққатга қўйиш, инсонлар ва Аллоҳ назаридан қолишдан асрасин барчамизни. Яхши инсонларнинг номи саналаётганда бизнинг исмимиз энг аввалида келтирилсин. Зотан, шунинг учун Яратган инсонни азиз ва мукаррам қилиб яратмадими?..

Умида АДИЗОВА

Кузнинг бир кунида

lenger — Fri, 08 May 2015 15:24:03 GMT

Тоғай Мурод. Кузнинг бир кунида (ҳикоя)

Чоп этилган: 11.04.2012

Елкасига пахталик нимча ташлаган дотсент Обидович, ёниб бўлган ўт чўғида кўмилган картошкаларни учи қорайиб куйган косов билан кавлаб, тинмай сигарета чекади. Чўғ тафтидан юзлари қизариб кетган бу салобатли, катта одамнинг қаршисида ийманиб, ориқ қўлларини қовуштириб, йигирма ёшлардаги мўйловли йигит — Рахимжонов ўтирибди. Ҳамиша талабалар даврасида бўладиган Обидовичнинг бугун ёлғиз, мунис ўтириши Раҳимжоновни ажаблантирди. Пешонаси тиришиб, устма-уст сигарета чекаётганларини кўриб эса домланинг кайфияти ёмон, жуда ёмон, деган хулосага келди. У, Обидовичнинг олдида тортиниб, кўзларини пирпиратиб, қобиғи қорайиб куяётган картошкаларга тикилиб ўтирди. Обидович ҳар қанча чекмасин, бари-бир кечадан буён кийнаётган туйғулардан қутулолмади. Эҳ, ҳаёт бераҳмдир, бераҳм, деди ичида.. Ўзига, қолаверса, Раҳимжоновга завқ бағишлайдиган бирор қизиқ гап ўйлади, тополмади. Кечаги ёмғирдан ҳўл пахтазорга қаради. Хўрсиниб, бош ирғаб қўйди. Туриб, лабига янг
и сигарета қистирди-да, пахтазор оралаб кетди. Бир чангал пахта териб яна қайтиб кедди. Кафтидаги оппоқ толаларда йилтираётган ёмғирнинг охирги томчиларига, сўнг шийпон олдида ўсма қўйиб ўтирган қизларга қаради.
—    Кўряпсанми қизларнинг ўсма қўйишини. Ўсмани ўзлари учун қўяди, деб ўйлайсанми? Йў-ўқ, сен
учун, ҳаммаси сен учун, йигитлар учун. Ҳаёт шунақа,
гўзал... — деди.
Раҳимжонов дотсент Обидовичнинг гапидан завқланиб кетди. Уялган боладай бошини чапга сал қийшайтириб, тобора қорайиб бораётган чўққа тикилганича жилмайди. Буни кўрган ва ҳис қилган Обидович унга биргина бўлсаям завқ бера олганидан қувониб, кулимсйради. Ҳали ювилмаган бир пақир картошка кўтариб ошхонага бораётган йигитга:
—    Миркарим, болаларни кечаги жойга олиб бор, энди терса бўлади, — деди.
Йигит ҳўл қўлини олдига тутиб олган этакка артиб, хўп, деди-да, йўлида давом этди.
—    Сен, Раҳимжонов ука, қолгин, иш бор.
Талабалар бир-бирларини қувлашиб оппоқ далаларга
қараб кетдилар. Обидович шошмасдан картошкаларни арчиб, мис товоққа солди.
—    Ҳў-ўш, қалай, зерикмаяпсанми, ишқилиб?
—    Йўғ-э, домлажон, келганимизга бор-йўғи уч кун бўлди-ю.
—    Қеча қанча тердинг?
—    Ўн беш кило.
—    Маза йўқ-ку. Болалар икки юз, юз килолаб терибди.
— Биза, энди, домлажон, пахта териб кўрмаганмиз-де...
—    Ҳа, майли. Қўлдан келганича териш керак. Укаларинг кўпми? Опаларинг...
—    Тўртта укам бор. Опамла ҳаммаси эрга чиқиб кетишган.
—    Уйланганмисан? Йўқ? Ҳа, яхши, ҳали биринчи курссан. Анча оғир бўлади. Ма, картошкани е.
—    Йўқ, раҳмат, домлажон. Жа-а, тўйиб турибман, ўзийиз енг, раҳмат.
—    Олсанг-чи, ҳаммамиз ҳам тўйиб турибмиз. Бу ширин бўлади, ол.
Раҳимжонов бир қўлини кўксига қўйиб, Обидовичнинг қўлидан картошкани олди.
Обидович йигитга ачиниш билан қаради. Жуда раҳми келди унга. Картошкага туз сепаётиб, кўнглига: «Болалар... Укаларимга қарайман, деб бу ҳали ўқишни ташлаб кетмасайди», деган гап келди. Ҳозир бор гапни айтмоқчи, кеча штабдан олиб келган телеграммани кўрсатмоқчи бўлди. «Ҳозир айтсам. Бу ҳали бола бўлса. Бирдан миясига таъсир қилса... кейин нима бўлади?» У ўйлаб-ўйлаб, бу гапни ҳозир айтмасликка қарор қилди. Яна ўйлаб ўтириб, умуман, айтмайман, деган хулосага келди. Шунда Обидович онаси бечорани эслаб, кўнгли бузилиб кетди. Ўрнидан кескин туриб, сигарета чека бошлади. Кичкина кўк автобусга ишора килиб, бирор иш буюрилишини кутиб турган Раҳимжоновга:
—    Этакларни қолдириб, машинага чиқ. Бир жойга бориб келасан, — деди.
Раҳимжонов, Обидович кутгандан ҳам эртароқ автобусга чиқди. Иккалови ёнма-ён ўртароқдаги ўриндиққа ўтирди. Обидович автобуснинг очиқ деразасига тирсагини қўйиб, йўл четидаги пахтазорга қараб кетди. Ўзини қанча бошқа фикрлар билан овутмасин, бари-бир онаси кўз олдидан кетмади... Обидовичнинг томоғига бир нарса тиқилгандек бўлди, қириниб йўталди, кўзларига ёш келганини билмай қолди.
Киссасидан рўмолчасини олиб, шунчаки юзларини артаётган кишидай кўз ёшларини артди.
Раён марказидаги автобус бекатига тушдилар. Раҳимжонов устма-уст сигарета чекаётган Обидовичга эргашиб кетаверди. Шаҳарга борадиган автобусни суриштирдилар: яна икки соатдан кейин келар экан. Улар бир четдаги узун ўтирғичга ўтирдилар. Обидович айтмасликнинг ҳеч иложини тополмади. Охири айтишга мажбур бўлди:
—    Ука, бу дунё шунақа бевафо экан, — деди у
хўрсиниб. Бироқ сўзини давом эттирмай, хотиржамлик
билан ўчиб қолган сигаретасини яна ёндирди. Жуда
сийраклаб қолган сочларини орқага силаб, гапини давом эттирди: — Ука, дунё бевафо экан. Онамиз бечорани эсласам, юрак-бағрим эзилиб кетади. Аммо одам бўлиш фақат онага боғлиқ эмас экан. Бир шоирнинг гапи борку, она бўла қолгин, менга табиат, дейди. Шундайин, мана, онасиз ўсдик. Замон, табиатнинг ўзи тарбиялади. Табиат бизга она бўлди. Кеча де, Раҳимжонов деган фамилияга бир телеграмма келди. Сенгами, бошқагами, аниқ эмас. Ҳар ҳолда сенга бўлмаса керак, чунки телеграммада исминг йўқ. Иккинчидан, мехматда ҳам шунақа бола бор экан. Чамаси, ўшанга бўлса керак телеграмма. У болани уйига юбордик. Ҳар ҳодда сен ҳам уйингга бир бориб кел-чи... Ишонаманки, сенга эмас бу телеграмма.
Обидович ён чўнтагидан телеграммани олиб унга узатдй. Сўнг, гўё осмонга қараб сигарета чекаётгандай, кўз остидан Раҳимжоновни кузатди. Раҳимжонов телеграммадаги, тез етиб кел... онанг вафот этди, деган -сўзларга анграйиб қараб турди. Кўзлари пирпираб, ерда тўнтарилиб, ўзини ўнглолмай, жажжи оёқларини қимирлатаётган чумолига тикилганича ўйлаб қолди. Шу ҳолича сўзсиз, узоқ ўтирди. Ҳалиям кузатиб ўтирган Обидович: «Шаҳарлик болалар енгилтабиат бўларди. Бу жуда иродали экан, кўзларидан ақалли бир томчи ёш чиқмади-я», деб ўйлади. Обидович, Раҳимжоновнинг сочларини силаб:
—    Хўп, хайр, яхши етиб боргин... — деди.
Автобус томонга кетаётиб, орқасига бир қайрилиб
қаради-да, яна қайтиб келди.
—    Нима, Раҳимжонов ука, буёқдаги нарсаларингдан ташвишланмасангам бўлади. Курсдошларингга тайинлаб қўяман, хўпми? — деди бошини ирғаб ва бутунлай кетди.
Автобус кетди. Раҳимжонов курсдошлари пахта тераётган олис далаларга кетаётган автобуснинг орқа ойнасидан унга ғамгин термилиб ўтирган Обидовичга қаради. Автобус кўринмай кетгандан кейин ўрнидан туриб, касса атрофини узун таёққа супурги боғлаб, чанг чиқармаслик учун авайлаб супураётган чолдан, шаҳарга қандай қилиб телефон қилишни сўради. Чол супуришдан тўхтаб, оғзидаги носни тўда-қўқим ичига туфлаб, шаҳар телеграфининг қаердалигини узоқ тушунтирди. Раҳимжонов чол айтган телеграфни излаб топди. Телеграммани кўрсатиб, отасининг иш жойидаги телефон рақамларини айтди. Икки қулоғига ҳам телефон трубкасини тутиб турган лаблари қип-қизил қизга нажот истаб, ёлворувчи оҳангда бош эгиб, қараб турди. Қиз бу йигитнинг руҳиятига тушунди. Тезда унга айтган рақамларини олиб бериб, иккинчи хонага югуринг, деди. Раҳимжонов иккинчи хонага кириб, турбкани олди:
— Ада? Сизмисиз? Ман, Акромжонман. А? Ҳа, келди. Жа-а, ваҳима қилиб ёзибсиз, касал десайиз ҳам бўливурарди. А? Ҳа, машина юборинг. Самарқанд автостанцияси бор-ку, ўшатга келиб турсин. Хўп, хайр, хўп...
Раҳимжонов телеграфдан чиқиб буфетга қараб юрди. Буфетдан тамадди қилиб чиққанда оқшом туша бошлаган, жафокаш деҳқон кузининг олтин бир куни тугаётган эди...
1967 йил

Имкониятлар иллатга айланмасин…

lenger — Sat, 28 Mar 2015 11:14:53 GMT

Бугуннинг гапи
Имкониятлар иллатга айланмасин…

Кўпқаватли уйларнинг ҳовлисидаги майдончада болакайлар яйраб ўйнашяпти. Бундан “унумли” фойдаланган икки ёш она қўлидаги телефонининг имкониятлари ҳақида сўзлайди… Блутс, интернет, “Одноклассники.ru”, “Whatsapp”, “Facebook.сom”, СМС, ММС, фотодизайн, ўйинлар ва бошқалар.
Қўшни келинларга ҳавасим келди. Уй-рўзғор юмушларидан, болаларидан ортиб, замонавий технологияларни ўзлаштиришаяпти…
Бугун юксак тафаккур ва техника замонида яшаяпмиз. Ўзгаришлар, янгиликлар силсиласи марказида электрон ахборот тарқатиш воситаси – интернет турибди. Глобаллашув жараёнининг таъсири кундалик ҳаётимизда ўз аксини топмоқда. Айни пайтда орамизда бирор интернет сайтлари профили ёки шахсий электрон почтаси мавжуд бўлмаган кишилар жуда кам. Бу ўзгаришлар инсон камолоти, унинг манфаати, бахту саодати йўлида хизмат қилаётгани қувонарли. Аммо ҳар бир ижтимоий ва ҳодисанинг ижобий, салбий томонлари бўлганидек, айрим ҳолларда бунинг акси бўлаётганини ҳам инкор этиб бўлмайди.
–Бундан чамаси беш-олти ой илгари ҳамкасбларимдан бири электрон почта очиб беришимни илтимос қилди, – дейди информатика ўқитувчиси Маъфура Соатова. – Ўғли хорижий давлатда таҳсил олаётганини билганим учун, ота-да, фарзандини соғинганда ҳол-аҳвол сўрашиб туради, дея, раъйини қайтармадим. Яқинда у ҳайратланиб гапириб қолди: “Ўғлим билан икки оғиз гаплашдим. Орадан ҳеч фурсат ўтмай, почтамга хат келибди. Аввалига ҳайрон бўлдим. Кейин ўқидим: “Исмим Сарвиноз, ёшим 21да, талабаман. Келинг дўстлашайлик”, – деб ёзибди. “Келиб-келиб отанг тенги эркак билан дўстлашасанми?” Аввалига кулдим, кейин куйдим. Демак, “Интернетда танишибди” деган турли қулоқ қоқди гаплар, миш-мишлар бежиз эмас экан-да, – дейди ҳамкасбим.
Бугун “Одноклассники.ru”, “Whatsapp”, “Facebook.сom” сингари ижтимоий сайтлар одамлар орасида оммалашиб, кўпчиликни ўзига оҳанрабодек тортмоқда. Айниқса, “замонавий”ликни ўзича тушунадиган Сарвиноз сингари айрим ёшлар бирор тахаллус билан профил очишга ишқибоз.
– Ижтимоий тармоқларга боғланиб қолаётганларнинг аксарияти юзма-юз мулоқотда ўз фикрларини истаганларидек баён эта олмайди, – дейди олий тоифали амалиётчи психолог Муборакхон Маҳмудова. – Энг ташвишлиси, таниган, танимаган одамлар билан турли сайтларда мулоқот қилиш, аввалига уларга шунчаки вақт ўтказиш учун қилинган оддий ишқибозликдай туюлади. Сўнг бундай мулоқотлар улар учун руҳий эҳтиёжга айланади. Яъни, ким биландир гапиришмаса, тура олмайди. Бундай кайфият уларни ўқиш ёки иш билан боғлиқ масъулиятдан чалғитади. Ачинарлиси, турли сайтларга боғланиб қолиш шунчаки шахс доирасида қолиб кетмайди, оилаларга ўрмалаб киради.
– Бир кун тушликда ҳамкасбим овқатланиш баробарида телефонидан кўзини узмай алланималарни ўқиб, интернетда оилали, икки фарзанди бор бир аёл билан гаплашиб туришини, энди уни учрашувга таклиф қилмоқчи эканлигини айтиб қолди. – дейди Дилшод исмли бир йигит (исми ўзгартирилди). – Мен электрон сайтларга умуман қизиқмайман. Аммо кейинги вақтларда аёлим Лоланинг ҳам бўш қолди дегунча қўлидан телефони тушмаяпти. “Уни бир текшириб кўришим керак …” деган шубҳа уйғонди кўнглимда.
–Бир куни турмуш ўртоғим уйга важоҳат билан кириб келиб: “Мен сенга ишонардим. Жуда ичингдан пишган экансан, – деб қолди. Айбим нима эканлигини билолмай ҳайрон эдим. Кейин билсам, турмуш ўртоғимнинг бир дўсти: “Мана, аёлингнинг расми, “Одноклассники.ru”да профили бор экан”, деган экан. Айбдор эмаслигимни исботлай олмай турганимда жияним меҳмонга келиб қолди. Балки, бу қил устида турган оиламни сақлаб қолиш учун тақдирнинг менга бир иноятидир. Унга вазиятни тушунтирдим. Шу заҳоти интернет кафедан сўнгги икки ойдаги мулоқотлар рўйхатини чиқариб келди. Ишонасизми, айнан шу соатда менинг номимга очилган профилда кимдир мулоқот қиларди. Барча воқеани ўз кўзи билан кўриб, гувоҳ бўлган турмуш ўртоғим ноҳақлигини тушунди…
Афсуски, бугун ана шундай воқеалар сабаб ҳаёти остин-устин бўлиб кетаётган оилалар йўқ эмас. Айниқса, турли сайтлар орқали қилаётган зарарли ташвиқотлари воситасида ёшларимизни тўғри йўлдан адаштириб, боши берк кўчаларга олиб кираётганлар ҳам борлиги ачинарли ҳолдир.
Режиссёр Ҳилол Насимов “Одноклассники.Уз…” фильмида жамиятимизнинг ана шу оғриқли нуқтасига мурожаат қилгани бежиз эмас.
–Ҳар гал юз-кўзларида ҳаяжон балқиб, расман оила қуриш ниятида келган ёш келин-куёвларнинг хурсандлигига шерик бўлиб қувонсак, оилавий ажримларга гувоҳ бўлганда, дилимиз оғрийди, – дейди Тошкент шаҳар, Олмазор тумани ФҲДЁ бўлими мудираси Дилора Сулеманова. –Айрим оилавий ажримларга эр ёки хотиннинг турли сайтларга боғланиб қолиши орқали улар онгини заҳарлаётган шубҳа, гумонлар сабаб бўлмоқда…
Кимгадир олисдаги қариндоши билан боғланиш, яна кимнингдир тафаккур даражасини оширишда қўл келаётган мазкур сайтларда бугун айрим “уддабурон ташкилотчилар”нинг “ташаббус”лари билан турли беҳаё лавҳалар, бепарда сўзлар ҳам “уя” қурмоқда.
– Таассуф, бугун инсон қўли билан яратилган техника имконияти туфайли содир бўлган воқеа-ҳодиса ҳақидаги ахборот, турли фото, видеотасвирлар зумда интернетдан жой олади ва бутун дунё бундан хабардор бўлади, – дейди Тошкент алоқа касб-ҳунар коллежининг радио-телевидение бўлими бошлиғи, иқтисод фанлари номзоди Мавлон Турсунов. – Буни қаранки, кўп ўтмай айнан шу ахборотларнинг сара”лари мобиль телефонларда пайдо бўлади. Ваҳолангки, бугун кўча-куйда, интернет кафеларда телефонларга мусиқа, клип, ўйин ва бошқа тасвирларни ёзиб берувчи “тадбиркор”лар ҳам оз эмас. Фарзандларига хотирасига жуда кўп маълумотларни сиғдира оладиган энг сўнгги русумдаги телефонларни олиб бераётган ота-оналар уларга, интернетдан мақсадли фойдаланишини ўргатсалар мақсадга мувофиқ бўлар эди. Таълим муассасамизда бу борада тизимли ишларни йўлга қўйганмиз. Хусусан, ўқувчиларнинг билимларини янада бойитишлари учун айни соҳага доир маълумотлар базаси шаклланган электрон сайтларга йўналтирамиз. Чунки бугун ёшларимиз орасида ўқиш, ўрганишни сабаб қилиб турли ижтимоий сайтларга кираётганлари ҳам бор. Бундай вазиятларда бор масъулият ота-оналар зиммасига тушади: фарзандларига нисбатан эътиборни сусайтирмасликлари лозим.
Ахборот олиш имконини ошириш, жадаллаштириш мақсадида ташкил этилган интернетдан дунёқарашини кенгайтириш, фикрларини чархлаш учун фойдаланаётган ёшларимиз ўз тенгдошларини ҳам турли ёт таъсирларга берилмасликка чақирсалар, айни муддао бўларди. Зеро, қуш тилини қуш билади, деган нақл бор халқимизда. Ёшлар ўз тенгдошларига кўпроқ ишонишади.
Юртимизда маънан ва жисмонан етук авлоднинг камолоти, бахту саодати, фаровон келажаги йўлида жуда кўп хайрли ишлар амалга оширилаётир. Фарзандларимизни миллий ўзлигимиз, азалий қадриятларимизга ёт ғоялар таъсиридан асраш бугунги куннинг долзарб вазифаларидан бирига айланган.
Зотан, маънавияти юксак, орзу-ҳавасларини ақл билан бошқарадиган инсон енгил-елпи ҳою-ҳавасларга берилмайди, ҳар бир нарсада меъёр бўлиши кераклигини яхши англайди. Шундагина имкониятлар зарарли иллатга айланмай, инсоният бахту саодати йўлида хизмат қилади.
Гулноза ТУРҒУНБОЕВА

ГУЛ ЎССА ЕРНИНГ КЎРКИ, ҚИЗ ЎССА ЭЛНИНГ

lenger — Sat, 28 Mar 2015 11:13:15 GMT

Бош муҳаррир минбари
ГУЛ ЎССА ЕРНИНГ КЎРКИ, ҚИЗ ЎССА ЭЛНИНГ

Қизи бор хонадоннинг файзи, таровати бўлакча. Қачон эшик қоқсангиз, ҳовлидаги саришталик, ободликдан баҳри дилингиз очилади, нафис гулу райҳонларнинг муаттар ифори кўнгилларни равшан қилади. Қизларимиз сизга пешвоз чиқиб, ўнг қўлини кўксига қўйганича тавозе билан уйларига таклиф қилишади. Ўз қўллари билан тайёрлаган пишириқларию таомлари билан сийлашади. Улардан тотинмагунингизча сизга рухсат беришмайди. «Келиш меҳмондан, кетиш мезбондан», дейишади чиройли жилмайиб…
Сизнинг хонадонингизда ҳам нафис бир гул ўсяпти. Унинг йил, ой сайин эмас, кун сайин кўркамлашиб бораётган гулгун чеҳрасига, сарвдек қоматига, сумбатдек бўйларига боқиб, кўзингиз қувнайди. «Илоё, бахти ҳам чиройидек бекаму кўст бўлсин. Эл-юрт корига ярайдиган фарзанд бўлиб улғайсин» дея эзгу ният қиласиз. Қизингизни момомерос шарқона одобу ахлоқ, андиша ва ҳаё каби фазилатлар билан зийнатлайсиз, ҳунарли қиласиз, маънавий камолотга етаклайсиз. Уларга бўлган меҳрингиз, кўрсатаётган эътиборингиз ниятлар ижобатини, нурли манзилларни яқинлаштиради.
Гул ҳам, гиёҳ ҳам меҳрдан яшнайди. Бугун қизларини нафис гулдек ардоқлаб, меҳр билан парваришлаб, уларнинг таълим-тарбияси, тил ўрганиши, мусиқа ва спорт билан шуғулланиши учун вақтини ҳам, нақдини ҳам аямаётган ота-оналарни кўриб, беихтиёр 80 йиллардаги мактаб даврларимиз ёдимга тушади.
Раъно исмли яқин бир дугонам бўларди. Билимга чанқоқ, интилувчан бу қизнинг одобига, чиройига барчамиз ҳавасманд эдик. Устозларимиз унинг келажакда яхши ижодкор бўлишидан умидвор эдилар. Ўзи ҳам келажагини адабиёт, шеъриятсиз тасаввур қила олмасди. Шеъриятдан сўз очилса, кўзлари бошқача чарақларди. Оиланинг кенжаси бўлгани учунми, ота-онаси уни ўзгача меҳр билан суюшар, еру кўкка ишонишмасди.
10 йиллик ўрта мактабни тамомлагач, деярли, барча синфдошлар олий ўқув юртларига ҳужжат топширдик. Дугонамнинг уйидагилари эса тўй ҳаракатига тушиб қолишди. Яхши жойдан совчи келибди. Дадаси Раънонинг, аввал ўқий, деган илтижоларини тингламай (балки, азалдан келаётган «тезроқ эгасига топшириб, қутулиш» анъанасидан четга чиқа олмай) 17 ёшида энг яқин дўстининг ўғлига узатиб юборди. Серфарзанд оилага бош келин бўлган дугонамнинг беғубор қалбидаги не-не умидлари армонга айланди, оппоқ орзулари шеърий дафтарларида қолиб кетди. Ачинарлиси, тўрт нафар фарзандидан ҳеч бирининг тўйини кўра олмади. Эрта турмуш, ораси яқин туғуруқ ҳолатлари, рўзғорнинг оғир юмушлари беиз кетмади, оғир хасталикка чалиниб, оламдан ўтди.
«Қиз боланинг ўқиши шарт эмас. Мана мен, қизларимни қанддек асраб, ўз эгаларига топширдим. Оталик бурчимни, вазифамни бажардим. Керак бўлса эрлари боқиб олишади-да» дея бошқаларга ҳам шундай йўл тутишни маслаҳат берадиган дугонамнинг дадаси фарзанд доғини кўтара олмади…
Янги давр келди. Ҳаётга, қизларимиз, аёлларимизнинг ҳаётда тутган ўрнига бўлган қарашларимиз, муносабатларимиз ўзгарди. «Қиз бола бировнинг хасми. Тенги чиқса текин бер», «Қизингни қанча барвақт узатсанг, қайнонасининг измига шунча тез тушади» каби ақидалар эскирди. Бугун қизларимизга бўлган эътибор ўғил болаларга кўрсатилаётган эътибордан кам эмас. Уларнинг билим олиши, саломатлиги, маънавий, касбий ва жисмоний салоҳиятини юксалтириш масаласи давлат сиёсати даражасига кўтарилгани барчамизга аён. Хотин-қизларни ижтимоий-ҳуқуқий жиҳатдан қўллаб-қувватлаш, уларнинг сиёсий фаоллигини ошириш, иш билан таъминлаш, тадбиркорлик фаолиятига кенг жалб этиш, қишлоқ жойларида меҳнати ва ўқиш шароитларини яхшилашга қаратилган ислоҳотлар изчил олиб борилаётир. Юрт кўрган юртдошларимизнинг таъкидлашларича, қизларимизга кўрсатилаётган бундай эътибор, эъзозу эҳтиром бошқа ҳеч бир давлатда йўқ экан. Фан, таълим, адабиёт, санъат, спорт соҳасида алоҳида ютуқларни қўлга киритган қизларимизни рағбатлантириш мақсадида Президентимиз ташаббуси билан таъсис этилган Зулфия номидаги Давлат мукофотининг ўхшашини бошқа бирор юртда учратмаймиз.
Турли соҳаларда самарали меҳнат қилаётган 13 нафар аёлнинг Ўзбекистон Қаҳрамони унвонига, 212 нафар қизнинг Зулфия номидаги Давлат мукофотига сазовор бўлгани, шубҳасиз, хотин-қизларга билдирилган ишонч ва рағбатнинг, кўрсатилаётган ғамҳўрликнинг самарасидир.
Бугун нафақат ота-оналар, балки қайнотаю қайноналар ҳам қизларимизнинг зиёли, ҳунарли бўлиши учун қайғуришаётгани, келинлари билимли, соғлом фикрли, маънавиятли бўлсагина авлодлари давомчилари бўлмиш набираларининг келажаги ишончли қўлларда бўлишини англаб етганликлари қувонарли ҳолдир.
Яқинда автобусда икки дугонанинг суҳбати қулоғимга чалиниб қолди:
–Дугонажон, ўғилчалик бўлибсан, табриклайман! Ўқишларни ҳам бошлаб юбордингми дейман-а?
–Раҳмат! Ҳа, ўқишга ҳам тушиб кетдим.
–Қийналмаяпсанми?
–Ўқишни бир йил кейинроқ битирарман, дея фарзанд парвариши учун бериладиган бир йиллик таътилга чиқмоқчи эдим, қайнонам унамадилар. Болага ўзим қарайман, сиз ўқишингизни давом эттиринг. Бошқа ўқиш бўлганда ҳам майли эди. Сиз бўлажак шифокорсиз, яъни, инсонларнинг ҳаётига масъулсиз. Шунинг учун дарс қолдирмай, пухта билим олишингиз керак, дедилар…
Ҳар бир ота-она ўғил-қизида гўзал орзулари рўёбини кўришни истайди. Бунинг учун фарзандларимиз, айниқса, қизларимизнинг ҳам қалбига қулоқ тутайлик. Ўн икки йиллик мажбурий таълимни тамомлаган қизингиз, яна ўқийман деса, унга хайрхоҳлик билдиринг, қизиқишларига қанот бўлинг.
Чунки ўқиган қизнинг нони бутун бўлади. Оиланинг устуни – турмуш ўртоғига иқтисодий жиҳатдан тиргак бўлаётганидан қувонади. Қалбида мутелик туйғуси эмас, ўз-ўзидан қониқиш, ўзига нисбатан ҳурмат ҳисси уйғонади. Биз орзу қилаётган мустақил фикрли, довюрак болаларни дунёга келтиради.
Демак, қиз боланинг ўқиши, маърифатли бўлиши шахсий манфаат учунгина эмас, катта манфаатлар – ижтимоий манфаатлар учун ҳам керакдир.
Меҳр-муҳаббат оғушидай иссиқ ёз келди. Кўча-кўйда, олийгоҳлар олдида ҳужжатларини кўтариб, ўқиш орзусида юрган қизларга кўзимиз тушяпти. Улар эртага юртимизга бугунгидан-да жозибадорроқ чирой ато этувчи маърифат боғининг меваларидир. Қизингиз бу чиройли боғни орзуласа, интилса, дуога қўл очинг.
Шояд, мохир журналист бўлиб, сўзлар эмас, мисралар орқали бахшиёна усулда кўрсатув олиб борадиган Гулхидахондек «Олтин қалам» миллий мукофоти соҳибаси бўлса ёки ўзбек қизлари орасидаги биринчи Халқаро гроссмейстер Нафиса Мўминовадек юртимиз довруғини дунёга ёйса! Қизингизни билимли, ҳунарли қилиб узатинг, китобли сарполар билан «Бахт қасри»га кузатинг. Шундагина ота-оналик саодатига эришасиз. Зеро, Ҳадисларда ҳам: «Уч қизни катта қилиб турмушга узатган кишига жаннат эшиклари очиқдир» деб ёзилган.

Қумсоат

ОМОНАТ

Шимкент – Тошкент халқаро автобус йўналишида очилди

ОҚ БЎЛИШ ЖАЗОСИ...

Гагарин мактабидан чиққан олим

МВД Республики Казахстан

“ЖОНИМДАН ЎЗГА ЁРУ ВАФОДОР ТОПМАДИМ...”

“ЖОНИМДАН ЎЗГА ЁРУ ВАФОДОР ТОПМАДИМ...”

Умида

ТАВБА ҚИЛИШГА КЕЧИКМАНГ, АЗИЗИМ...

ТАВБА ҚИЛИШГА КЕЧИКМАНГ, АЗИЗИМ...

Умида АДИЗОВА

Кузнинг бир кунида

Тоғай Мурод. Кузнинг бир кунида (ҳикоя)

Имкониятлар иллатга айланмасин…

ГУЛ ЎССА ЕРНИНГ КЎРКИ, ҚИЗ ЎССА ЭЛНИНГ

Бош муҳаррир минбари ГУЛ ЎССА ЕРНИНГ КЎРКИ, ҚИЗ ЎССА ЭЛНИНГ

Бош муҳаррир минбари
ГУЛ ЎССА ЕРНИНГ КЎРКИ, ҚИЗ ЎССА ЭЛНИНГ